Search
Generic filters
خرید هیجانی

همه چیز درباره خرید هیجانی

خرید کردن به همان‌اندازه که در درمان افسردگی و استرس موثر است و جنبه درمانی دارد، به همان‎ اندازه هم استرس‌زاست و می‌تواند زمینه اختلال افسردگی را فراهم کند. احتمالا برای شما نیز پیش آمده که علی‌رغم اینکه قصد خرید نداشته‌اید، با چند دست لباس، لوازم آشپزخانه و خریدهای غیرضروری دیگر به خانه بازگشته‌اید و از اینکه نتوانسته‌اید هیجان خود را کنترل کنید عصبانی شده‌اید. از دید روانشناسان به خرید آنی بدون تصمیم قبلی که اغلب از روی هوس است و احتمالا مشکلات مالی برای ما ایجاد می‌کند، خرید هیجانی Emotional spending گفته می‌شود. در این مقاله از مجله پلازیو در مورد خرید هیجانی و راه‌های درمان آن بیشتر بخوانید.

خرید هیجانی و در واقع خرید تکانه‌‌ای در علم روانشناسی یک نوع اختلال محسوب می‌شود. اختلال به الگوی رفتاری گفته می‌شود که انجام آن برای شما مشکل ایجاد می‌کند؛ بنابراین اگر همیشه در حال خرید باشید و این خرید برای شما چالشی ایجاد نکند نمی‌توان نام اختلال را روی آن گذاشت. مشکل از جایی به‌وجود می‌آید که انقدر اشتیاق غیرارادی به خرید آیتم‌های مختلف داشته باشید که نتوانید جلوی وسوسه خود را بگیرید و بیشتر از آنچه که باید، هزینه کنید و به برنامه‌ریزی مالی خود بی‌اعتنا باشید.

اگر تمایل به خریدهای احساسی لحظه آخری دارید، شما تنها نیستید. تقریبا نیمی از مصرف‌کنندگان اعتراف کرده‌اند که برای تقویت روحیه خود خرید می کنند. یک تحقیق نشان می‌دهد که هر خرید هیجانی و احساسی در آمریکا به طور متوسط ۱۱۴.۳۲ دلار هزینه دارد. این نه تنها می‌تواند باعث کاهش پس‌انداز شما شود، بلکه ممکن است فرصت‌های سرمایه گذاری آینده را نیز با این کار از دست بدهید. 

اختلال خرید هیجانی

برای درمان اختلال خرید هیجانی باید بدانید که این مشکل از چه احساساتی نشات می‌گیرد.

احساس حسادت: شما براساس نیاز خرید نمی‌کنید، بلکه فقط می‌خواهید از دیگران عقب نیفتید. به‌ویژه وقتی یک نفر آیتمی را خریداری می‌کند که شما از مدت‌ها قبل تصمیم داشته‌اید آن را بخرید. از خودتان بپرسید آیا این خرید را برای خوشامد خودم انجام می‌دهم یا برای دیگران؟ اگر پاسخ شما مثبت بود به دنبال راه‌حل باشید چون همگام بودن با دیگران بالاخره شما را خسته خواهد کرد و به شما ضربه‌های مالی خواهد زد.

راه‌حل: هر صبح، پنج چیزی را که بابت آنها سپاسگزار هستید روی کاغذ بنویسید. ممکن است با آنچه که دارید احساس خوشبختی کنید تا با آنچه ندارید احساس بدبختی.

چند راه حل برای جلوگیری از خرید هیجانی

احساس گناه: درحالی‌که شکست‌ خورده‌اید و می‌خواهید احساس گناه را از خود دور کنید، از خرید کردن برای مراقبت از روان مشوش خود استفاده می‌کنید. زمانی که بیمار شده‌اید و افسوس می‌خورید که چرا از خود به‌اندازه کافی مراقبت نکرده‌اید، وقتی یک مصاحبه شغلی را از دست می‌دهید، در آزمون تحصیلی مردود می‌شوید و … احساس ناخوشایند گناه به شما دست می‌دهد. سرکوب این احساس با خریدهای گران‌قیمت صورت می‌گیرد؛ مثلا ناگهان خود را در رستوران مجللی خواهید یافت در حالی‌که دارید یک غذای بسیار گران سفارش می‌دهید. خرج کردن پول شاید احساس گناه شما را فرو بنشاند، اما بعد از مدتی آژیر قرمز بودجه شما به صدا درخواهد آمد.

مطلب پیشنهادی
۵ غذای سمی برای سندرم پیش از قاعدگی 

راه‌حل: ابتدا باید بفهمید به چه دلیل احساس گناه می‌کنید و سه کاری را که می‌توانید برای بهبود این احساس انجام دهید تعیین کنید. دنبال اهدافی باشید تا کم‌کاری و عادت‌های بد خود را کنار بگذارید. این به شما کمک می‌کند تا زمینه‌های شکست خود را کمتر کنید.

احساس ترس و اضطراب: شما دستپاچه‌اید بنابراین برای کنترل ترس درونی خود به خرید کردن پناه می‌برید. در مقابل پروژه‌های کاری جدید، ارتباط با دیگران، مشکلات مالی و … طبیعی است که اضطراب و ترس داشته باشید. درواقع این احساس ترس، مکانیزم دفاعی مغز برای مراقبت است. به‌همین‌دلیل عجیب نیست که وقتی باید راس یک ساعت مشخص، پروژه کاری خود را تحویل بدهید و به‌اندازه کافی عقب افتاده‌اید، در یک فروشگاه آنلاین در حال جست‌وجو باشید.

راه‌حل: برای مدتی به بیرون از خانه و به فضای سبز پناه ببرید. یک پیاده‌روی بین ۱۰ تا ۴۵ دقیقه‌ می‌تواند خلق‌و‌خو و اضطراب شما را بهبود بخشد.

اعتیاد به خرید و درمان آن

احساس اندوه: شما خرید می‌کنید تا احساس ناراحتی را از خود دور کنید. غم و اندوه به هر علتی که باشد واکنش دفاعی مغز را به همراه دارد. در این حالت مغز مثل یک دیکتاتور به شما دستور می‌دهد که خرید کنید. شما هم به این دستور پاسخ بله می‌دهید. خرید یک هدفون یا یک لوازم آشپزخانه جدید غم را از شما دور کرده و واقعا خوشحالتان می‌کند. از نظر علمی نیز ثابت شده است که وقتی چیز جدیدی را می‌خرید، مغزتان هورمون‌های شادی ترشح می‌کند، اما این تاکتیک، منطقی نیست چون بودجه شما را از بین می‌برد.

راه حل: برای ترشح هورمون‌های شادی راه‌های دیگری نیز وجود دارد. ورزش کنید یا یک رقص جدید را یاد بگیرید.

چند راه حل برای جلوگیری از خرید هیجانی

دستاورد: شما به هدف خود رسیده‌اید، بنابراین به خودتان یک پاداش خیلی بزرگ می‌دهید. برنده شدن در قرعه‌کشی بانک، به‌دست آوردن رتبه ممتاز در یک رشته هنری یا تحصیلی و … ممکن است شما را وسوسه به خرید کند اما به‌جای درست کردن یک صورتحساب بلندبالا می‌توانید فهرستی از جوایز کم‌هزینه را برای خود ترتیب دهید. با یک قهوه موکای خانگی هم می‌توانید از خودتان پذیرایی کنید.

راه‌حل: اگرچه هدفی که اکنون به آن رسیده‌اید نیاز به جایزه دارد اما باید مراقب جایی که در آینده خواهید بود نیز باشید. پول زیاد خرج کردن به آینده شما لطمه می‌زند و فرصت‌های آینده شما را نابود می‌کند.

درمان خرید هیجانی

چند راه حل برای جلوگیری از خرید هیجانی

  • محرک‌های عاطفی خود را بشناسید

ابتدا محرک‌های عاطفی خود را مشخص کنید. دفعه بعد که برای خرید بیرون آمدید، از خود بپرسید: “چرا من دارم خرید می‌کنم؟”. خرید چند جفت جوراب یا یک جفت کفش جدید ممکن است اکنون لبخندی بر لبان شما بیاورد، اما بعدا به اهداف مالی شما آسیب می‌رساند.

  • یک قدم به عقب بردارید و نفس بکشید

اگر دارید احساسی تصمیم می‌گیرید، یک نفس عمیق بکشید. برای خود یک لیوان چای بریزید، با کسی صحبت کنید یا دفتر مخارج خود را ورق بزنید. برای جلوگیری از تصمیم ناگهانی، یک هفته دیگر نیز صبر کنید و بعد اگر هنوز میل به خرید داشتید، محصول موردنظر را سفارش دهید.

مطلب پیشنهادی
بهترین راه برای پرپشت شدن مژه و ابرو
  • سایر تکنیکهای مقابله را بیابید و آزمایش کنید

هر زمان که میل شدید به خرید چیزی جدید را در خود احساس کردید، آن را با چیزی جایگزین کنید که باعث خوشحالی شما شود. این می‌تواند درست کردن یک کاردستی خلاقانه یا امتحان کردن یک ورزش جدید باشد. اگر علاقه زیادی به سرگرمی ندارید، راه‌های منحصربه‌فردی برای پاداش دادن به خودتان بیابید. داشتن یک شب مراقبت از خود در خانه می تواند جایگزین مناسبی برای خرید یک محصول جدید مراقبت از پوست باشد.

  • کارت بانکی خود را در خانه نگه دارید

هنگام خروج از خانه مقدار مناسب پول نقدی که ممکن است نیاز داشته باشید را در نظر بگیرید و نه بیشتر. اینگونه از خریدهای هیجانی دوری خواهید کرد. هر قدمی که به سمت اهدافتان می‌روید، گامی در مسیر درست است اما پیروزی‌های کوچک خود را بهتر است با چیزهای ساده جشن بگیرید.

  • بودجه خود را هر هفته بررسی کنید

یک دفتر مالی داشته باشید و هر هفته بررسی کنید که در کجا ممکن است بیش از حد یا کمتر خرج کرده باشید. این یادداشت‌ها می‌توانند به شما کمک کنند تا تصمیمات مالی خود را بهتر کنید.

چند راه حل برای جلوگیری از خرید هیجانی

سخن پایانی

اگر می‌دانید چه چیزهایی شما رابه سمت پول خرج کردن سوق می‌دهد، این محرک‌ها را محدود کنید نه سرکوب؛ زیرا به هر حال خرید کردن احساس خوبی در شما ایجاد می‌کند و از طرفی نباید در پس‌انداز کردن نیز زیاده‌روی کرد.

‫۴/۵ ‫(۲ نظر)
اشتراک‌گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *